PPWR Nedir? AB’ye Gıda Kabı İhraç Edenler İçin Rehber

Kısa cevap: PPWR, Avrupa Birliği'nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğüdür ve resmî adı Tüzük (AB) 2025/40'tır. Tüzük 12 Ağustos 2026'dan beri AB pazarına giren ambalaja doğrudan uygulanıyor. Dolayısıyla AB'ye gıda kabı satan Türk üretici, rolüne göre uygunluk beyanı, teknik dosya veya bilgi paketi hazırlar.

Bu rehber, AB'ye kap ihraç eden işletmeyi ve onun AB'deki alıcısını hedefler. Özellikle hangi maddenin kimi ve ne zaman bağladığını madde numarasıyla veriyoruz. Ayrıca alıcınızın soracağı soruları ve hazırlamanız gereken belgeleri listeliyoruz.

Bilgiler, 19 Ekim 2026 itibarıyla EUR-Lex'teki resmî metne dayanır.

PPWR nedir ve neyi değiştirdi?

PPWR, AB'nin ambalaj kurallarını tek bir tüzükte toplar. Avrupa Parlamentosu ve Konsey metni 19 Aralık 2024'te imzaladı; ardından AB Resmî Gazetesi 22 Ocak 2025'te yayımladı. Tüzük 11 Şubat 2025'te yürürlüğe girdi ve 12 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor (Madde 71).

Önceki düzen 94/62/AT sayılı Ambalaj Direktifiydi. Tüzük bu direktifi, bazı geçiş hükümleri dışında 12 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükten kaldırdı (Madde 70). Aradaki fark şudur: direktif ulusal yasalarla uygulanıyordu, oysa tüzük bütün üye devletlerde doğrudan bağlayıcıdır.

Tüzük ambalajın tasarımını, içindeki maddeleri, etiketini, atık yönetimini ve yeniden kullanımını kapsar (Madde 1). Ancak kuralların çoğu aynı gün başlamıyor. Bu yüzden önce takvime bakın.

PPWR takvimi: hangi kural ne zaman başlıyor?

PPWR'de üç tür tarih vardır: kesin tarihler, "şu tarih veya ikincil düzenlemeden sonraki süre, hangisi daha geçse" kalıbı ve Komisyon'a verilen süreler. Bu nedenle aşağıdaki tablo, gıda kabı ihracatçısını ilgilendiren kuralları resmî metindeki maddeleriyle verir.

Tablodaki "hangisi daha geçse" kalıbı özellikle önemlidir. Çünkü Komisyon ilgili düzenlemeyi geç çıkarırsa başlangıç da ileri kayar. Örneğin plastikte geri dönüşümlü içerik kuralı, hesaplama yöntemini belirleyen tasarruftan en az 3 yıl sonra başlar.

Türk ihracatçısı PPWR'de hangi rolde?

PPWR "ihracatçı" diye bir rol tanımlamaz; bunun yerine yükümlülüğü tedarik zincirindeki role bağlar. Temel roller imalatçı, tedarikçi, ithalatçı ve dağıtıcıdır (Madde 3(1), bent 13, 16, 17 ve 18). AB uygunluk beyanını ise imalatçı düzenler ve hukuki sorumluluk ona aittir (Madde 39(4)).

Komisyon'un 10 Haziran 2026 tarihli rehberine göre servis ambalajında imalatçı genellikle kabı üreten firmadır. Ancak kap kullanıcının adını veya markasını taşıyorsa imalatçı kullanıcı olur. Satış ambalajında ise imalatçı çoğunlukla kabı dolduran ve kapatan marka sahibidir.

Rehber ayrıca bir tedarik zincirinde yalnız bir imalatçı bulunduğunu vurgular. Bu yüzden rol dağılımını sözleşmede yazılı hâle getirin.

12 Ağustos 2026'dan beri hangi yükümlülükler geçerli?

Bugün geçerli olan çekirdek yükümlülükler beş başlıkta toplanır. Bunlar 2030 kurallarını beklemez; dolayısıyla Ağustos 2026 sonrası her sevkiyatı ilgilendirir.

• Ağır metaller: kurşun, kadmiyum, cıva ve altı değerlikli kromun toplamı 100 mg/kg'ı aşamaz (Madde 5(4)).
• PFAS: gıda temaslı ambalajda tek bir PFAS için 25 ppb, hedefli PFAS toplamı için 250 ppb, polimerik PFAS dahil toplam için 50 ppm sınırı var (Madde 5(5)).
• Belgeler: imalatçı, piyasaya arzdan önce Ek VII'ye göre teknik dosya hazırlar ve AB uygunluk beyanı düzenler (Madde 15(2)).
• İzlenebilirlik: ambalajda tip, parti veya seri numarası ile imalatçının adı ve posta adresi yer alır; boyut izin vermezse bilgi eşlik eden belgede bulunur (Madde 15(5)-(6)).
• İthalatçı bilgisi: AB'deki ithalatçı da adını ve adresini ambalaja veya eşlik eden belgeye ekler (Madde 18(3)).

Komisyon rehberi bunun yanında iki ayrıntıya dikkat çeker. İlk olarak PFAS sınırı için stok eritme süresi yoktur. Ayrıca ithal ambalajda piyasaya arz anı, gümrükte serbest dolaşıma giriş anıdır.

Geri dönüştürülebilirlik için ise geçiş düzeni var. Rehbere göre tasarım kriterlerini belirleyecek tasarruf çıkana kadar imalatçı, eski direktif dönemindeki şartlara ve EN 13430:2004 standardına uyar. Bu nedenle bu dönemde geri dönüştürülebilirlik için ayrı uygunluk değerlendirmesi gerekmez.

AB uygunluk beyanı ve teknik dosya neleri içerir?

AB uygunluk beyanı, imalatçının ambalajın Madde 5-12 şartlarını karşıladığını kendi sorumluluğunda bildirdiği belgedir (Madde 39). Teknik dosya ise bu beyanın dayanağıdır. Prosedür imalatçının iç üretim kontrolüdür (Ek VII, Modül A); bu yüzden "PPWR sertifikası" diye ayrı bir belge yoktur.

Ek VII'ye göre teknik dosya, uygun olduğu ölçüde şu bölümleri içerir:

• ambalajın genel tanımı ve kullanım amacı,
• tasarım, üretim çizimleri ve bileşen malzemeleri,
• uygulanan uyumlaştırılmış standartlar veya diğer teknik şartnameler,
• Madde 6, 10 ve 11 değerlendirmelerinin nasıl yapıldığına dair açıklama,
• test raporları.

Beyan ise Ek VIII'deki modeli izler: beyan numarası, imalatçının adı ve adresi, ambalajın takibini sağlayan tanımı, uygulanan mevzuat ve imza. Ayrıca beyan, ambalajın satıldığı üye devletin istediği dilde olur (Madde 39(2)).

İmalatçı, tek kullanımlık ambalajda beyanı ve dosyayı 5 yıl saklar (Madde 15(3)). Dahası ulusal makam isterse belgeleri 10 gün içinde sunar (Madde 15(10)).

Gıdaya uygunluk beyanı ile PPWR beyanı aynı belge mi?

Hayır, iki belge farklı soruları cevaplar. Gıdaya uygunluk beyanı, (AB) 10/2011 kapsamında kabın gıdaya madde geçişini sınırlar içinde tuttuğunu gösterir. Buna karşın PPWR beyanı ağır metal, PFAS ve sürdürülebilirlik şartlarını kapsar.

Bu yüzden ikisini ayrı dosyalayın. Bununla birlikte Madde 16(2), tedarikçinin gıda temas belgelerini imalatçıya verdiği bilgi paketine eklemesini öngörür. Gıda temas belgelerinin ayrıntısını gıdaya uygun plastik rehberimizde anlattık.

PET ve PP termoform kap için ne değişir?

PET ve PP kap aynı PPWR kurallarına tabidir; ancak asıl fark plastikteki geri dönüşümlü içerik oranlarındadır. Gıda kabı tüzükte "temas hassas ambalaj" grubuna girer (Madde 3(1), bent 49). Özellikle bu grupta PET ana bileşenli ambalajın oranı, diğer plastiklerinkinden yüksektir.

Madde 7(5) iki istisna içerir. İlk olarak geri dönüşümlü içerik insan sağlığını tehdit edip gıda mevzuatına aykırılık doğuruyorsa oran şartı uygulanmaz. Ayrıca ambalaj biriminin toplam ağırlığının %5'inden az olan plastik parçalar da kapsam dışıdır.

Türkiye açısından bir ayrıntı daha var. Üçüncü ülkede toplanan ve geri kazanılan plastiğin hesaba girmesi, denk standart şartına bağlıdır (Madde 7(3)). Öte yandan rPET ve mono malzeme tasarımını plastik geri dönüşüm kodları yazımızda, iki malzemenin kullanım farkını ise PP mi PET mi rehberinde bulursunuz.

HoReCa'da tek kullanımlık plastik kap yasaklanıyor mu?

Paket servis kabı yasaklanmıyor; çünkü kısıt, işletmenin içinde doldurulup orada tüketilen yiyecek ve içecek için geçerli. Ek V'teki üçüncü kalem, 1 Ocak 2030'dan itibaren HoReCa'da yerinde tüketim için tek kullanımlık plastik tepsi, tabak, bardak, poşet ve kutuyu kısıtlar (Madde 25(1)). Bununla birlikte içme suyuna erişimi olmayan işletmeler bu kısıttan muaftır.

Sos porsiyonu ve taze meyve-sebze ambalajı

Ek V'te kap satıcısını ilgilendiren iki kalem daha var. Örneğin dördüncü kalem, HoReCa'da sos, çeşni, reçel, kahve kreması, şeker ve baharat için tek kullanımlık plastik porsiyon ambalajını kısıtlar. Ancak paket servis yemeğiyle verilen porsiyon istisnadır; bu ayrım sos kabı alan işletmeler için önemlidir.

İkinci kalem ise 1,5 kg altındaki işlenmemiş taze meyve ve sebze için tek kullanımlık plastik ambalajı kısıtlar. Buna karşın üye devletler gerekçeli istisna tanıma hakkına sahiptir.

Kompozit ambalaj, ulusal kurallar ve kılavuz

Komisyon rehberine göre en az %5 plastik içeren kompozit ambalaj da bu kısıtlara girer. Ayrıca bazı üye devletler, ikinci ve üçüncü kaleme denk gelen ulusal kısıtlarını 1 Ocak 2030'a kadar koruma hakkına sahiptir (Madde 70(4)). Öte yandan Ek V'i örneklerle açıklayacak kılavuz 12 Şubat 2027'ye kadar çıkacak; kılavuz henüz yayımlanmadı.

Paket serviste yeniden kullanım ve doldurma kuralları neler?

Bu kurallar kabı değil, AB'deki son dağıtıcıyı, yani restoranı ve kafeyi bağlar. Örneğin 12 Şubat 2027'den itibaren paket servis yapan HoReCa işletmesi, müşterinin kendi kabını doldurma sistemi sunar (Madde 32). Üstelik fiyatı tek kullanımlık ambalajlı satıştan yüksek tutmaz.

Ardından 12 Şubat 2028'den itibaren aynı işletmeler yeniden kullanım seçeneği de sunar; mikro işletmeler ise bu yükümlülükten muaftır (Madde 33). Ayrıca 2030'dan itibaren ürünlerin %10'unu bu formatta sunmaya çalışırlar. Dolayısıyla tek kullanımlık kap satışı sürer, ancak restoran yanında ikinci bir seçenek sunar.

Taşıma ambalajı için de yeniden kullanım hedefleri var (Madde 29). Buna karşın karton koliler bu hedeflerden muaftır (Madde 29(4)(d)). Bu arada paket servis kabı seçimi rehberimiz kap tarafındaki pratik ölçütleri anlatır.

Boş alan, minimizasyon ve etiket kuralları ne zaman başlıyor?

Bu üç kural 2028 ile 2030 arasında başlar ve üçü de Komisyon'un ikincil düzenlemelerine bağlıdır. Bu nedenle tasarımı değiştirmeden önce resmî yöntemlerin çıkmasını izleyin.

Ambalaj minimizasyonu

1 Ocak 2030'dan itibaren imalatçı, ambalajın ağırlığını ve hacmini işlevi için gereken en düşük düzeye indirir (Madde 10(1)). Özellikle çift duvar ve sahte taban gibi yalnız hacmi büyük gösteren tasarımlar yasaktır. O tarihe kadar ise mevcut EN 13428:2004 düzeni sürer.

Boş alan oranı

Grup, taşıma ve e-ticaret ambalajını dolduran işletme, boş alan oranını en fazla %50'de tutar (Madde 24(1)). Ancak kural, 1 Ocak 2030'da veya hesaplama yöntemini belirleyecek tasarruftan 3 yıl sonra başlar. Komisyon bu tasarrufu 12 Şubat 2028'e kadar çıkaracak; tasarruf henüz yayımlanmadı.

AB ortak etiketi

Malzeme bileşimini piktogramla gösteren AB etiketi, 12 Ağustos 2028'de veya ilgili tasarruftan 24 ay sonra zorunlu olur (Madde 12(1)). Tüzük bu tasarrufun 12 Ağustos 2026'ya kadar çıkmasını öngörüyordu. Ne var ki 19 Ekim 2026 itibarıyla EUR-Lex'te yayımlanmış bir etiket tasarrufu yok.

AB'deki alıcınız hangi soruları soracak?

Alıcınız ithalatçıysa, piyasaya arzdan önce imalatçının işini doğrulamak zorundadır (Madde 18(2)). Öte yandan imalatçı konumundaysa sizden Madde 16 kapsamındaki bilgiyi ister. Bu yüzden teklif aşamasında şu soruları bekleyin:

• Bu kap için PPWR anlamında imalatçı kim, AB uygunluk beyanını kim düzenliyor?
• Beyan hangi ürün kodlarını, ölçüleri ve kapakları kapsıyor?
• Ağır metal toplamı ve PFAS sınırları için hangi test veya tedarikçi verisi var?
• Parti numarası ve imalatçı adresi kapta mı, eşlik eden belgede mi?
• İthalatçı bilgisini kim, nereye ekliyor?
• (AB) 10/2011'e göre gıdaya uygunluk beyanı güncel mi?
• Kase ve kapak aynı polimerden mi?
• Plastikte geri dönüştürülmüş içerik var mı, varsa nasıl belgeleniyor?

Ticaret Bakanlığı'nın PPWR bilgi notu önemli bir uyarı da yapar: müşterinin her talebi PPWR'den doğmaz. Örneğin bazı formlar şirket içi politikadan gelir. Dolayısıyla talebin dayanağını sormaktan çekinmeyin.

İhracatçı hangi belgeleri hazırlamalı?

Rolünüz imalatçıysa teknik dosya ve AB uygunluk beyanı sizin işinizdir. Buna karşın tedarikçiyseniz alıcınızın dosyasını besleyen bilgi paketini hazırlarsınız (Madde 16). Her iki durumda da aşağıdaki liste işe yarar.

1. Ürün ailesi listesi: ürün kodu, ölçü, malzeme ve kapak eşleşmesi.
2. Hammadde belgeleri: granül veya levha tedarikçisinin beyanları ve malzeme bileşimi.
3. Madde verisi: ağır metal toplamı ve gıda temaslı ambalaj için PFAS; mürekkep ve etiket dahil.
4. Gıda temas dosyası: gıdaya uygunluk beyanı ve migrasyon test raporları.
5. Parti sistemi: kodun teknik dosya ve beyanla eşleştiği kayıt.
6. AB uygunluk beyanı: imalatçıysanız, alıcının ülkesinin istediği dilde.
7. Saklama düzeni: tek kullanımlık ambalajda en az 5 yıl.

Bakanlık notuna göre aynı malzemeden üretilen ve yalnız ölçüsü farklı kaplarda, ölçü farkı uygunluğu etkilemiyorsa tek beyan birden fazla ölçüyü kapsar. Ancak gerekçe teknik dosyada yer alır. Ayrıca not, beyanı her ithalatta gümrüğe sunma zorunluluğu getiren genel bir hüküm bulunmadığını belirtir.

Sevkiyat evrakı ise ayrı bir konudur; yükleme ve ihracat belgelerini konteyner ve koli hesabı rehberimizde özetledik.

Henüz yayımlanmamış ikincil düzenlemeler

PPWR'nin birçok kuralı, Komisyon'un çıkaracağı uygulama ve yetki devri tasarruflarına bağlıdır. Nitekim 19 Ekim 2026 itibarıyla EUR-Lex'te bu tüzüğe dayanan tek bağlayıcı tasarruf, palet sargısı ve çemberiyle ilgili 2026/429 sayılı Yetki Devri Kararıdır. Bunun yanında Komisyon Haziran 2026'da bir rehber, Ağustos 2026'da da SSS dokümanı yayımladı.

Aşağıdaki düzenlemeler ise henüz yayımlanmadı; bu yüzden içerikleri de belli değil:

• AB ortak etiketi ve biçim kuralları (Madde 12(6), öngörülen tarih 12 Ağustos 2026).
• Geri dönüştürülmüş içeriğin hesaplama ve doğrulama yöntemi (Madde 7(8), 31 Aralık 2026).
• Plastik geri dönüşüm teknolojileri için sürdürülebilirlik kriterleri (Madde 7(9), 31 Aralık 2026).
• Üçüncü ülkede toplanan ve geri dönüştürülen plastiğin denkliği (Madde 7(10), 31 Aralık 2026).
• Ek V kılavuzu (Madde 25(6), 12 Şubat 2027).
• Geri dönüşüm için tasarım kriterleri ve performans sınıfları (Madde 6(4), 1 Ocak 2028).
• Boş alan oranı hesaplama yöntemi (Madde 24(2), 12 Şubat 2028).
• Ölçekte geri dönüşüm değerlendirme yöntemi (Madde 6(5), 1 Ocak 2030).

Sonuç olarak bugün "tam PPWR uyumu" vaat eden belgeye temkinle yaklaşın. Çünkü 2030 kurallarının ölçütlerini henüz kimse resmî metinle gösteremez.

Dipack ile AB ihracat siparişinde PPWR

Dipack, Onursan Ambalaj'ın markasıdır ve PET ile PP kapları Dursunbey (Balıkesir) fabrikasında termoform yöntemiyle üretir. Tesis BRCGS sertifikalıdır; üstelik ürünler Türkiye geneline ve 30'dan fazla ülkeye gider. Firma kaplarını tek polimerden, yani PET veya PP mono malzemeden üretir.

Ancak peynir kaplarındaki gibi kase ve kapağın farklı polimerden olduğu setlerde iki parçayı ayrı değerlendirin. Alıcının logosunu taşıyan özel üretim kaplarda ise PPWR'deki imalatçı rolü genellikle alıcıya geçer. Şirket bilgisini hakkımızda sayfasında bulursunuz.

Belge ve veri ihtiyacı ürüne ve sipariş yapısına göre değişir. Bu yüzden alıcınızın PPWR sorularını teklif aşamasında bizimle paylaşın; böylece hangi bilgiyi hangi belgeyle verebileceğimizi siparişten önce netleştirelim.

PPWR hakkında sık sorulan sorular